Tukkie in de tunnel, mag dat niet?

Spookrijden met een vrachtwagen? Voorzitter Klaas de Waardt van de VERN (brancheorganisatie voor de kleinere transportbedrijven ) kijkt er niet van op. Hij kent zat voorbeelden van drama's met Oost-Europese chauffeurs.

Bron: AD, Foto: © Weginspecteur EricG en © AFP

Het is Klaas de Waardt (63) al jaren een doorn in het oog: Oostblokchauffeurs. Hoewel de exacte oorzaak nog onduidelijk is van het drama op de Duitse A67 waarbij een spookrijdende Pool een gezin uit Sittard doodreed, verbaast het De Waardt niks ‘dat het weer raak is’ ,,Het is zeker niet de eerste keer dat er een spookrijdt. Ik ken genoeg verhalen van Oostblokchauffeurs die een stukje terug rijden over de vluchtstrook, als ze de afslag hebben gemist. Want een afslag missen, betekent omrijden en dat kost geld.’’

De Waardt kent genoeg voorbeelden van stuntende truckchauffeurs uit Oost-Europa. ,,We hebben een Hongaar gehad. Die reed de Westerscheldetunnel in, zag aan de andere kant dat-ie tol moest betalen en keerde gewoon weer om. Reed zo tegen het verkeer in de tunnel weer in! Die mensen van de tol wisten niet wat ze zagen, gooiden alle seinen op rood, maar hij reed door.’’

Nog een voorbeeld? ,,Niet zo lang geleden, bij de Botlektunnel. Een Oost-Europese chauffeur ziet dat hij aan z’n maximum aantal rij-uren zit en zet prompt die wagen stil. Bij de ingang van de Botlektunnel! Op de snelweg. Doet de knipperlichten aan en gaat slapen. Schandalig.’’


Frustrerend
De Waardt (zijn VERN telt 1.200 leden) fungeert met andere vervoersorganisaties regelmatig als klankbord voor de verkeerspolitie. Zijn kijk op de zaak baseert hij op verhalen die hij daar hoort en op verhalen van zijn leden.

De Waardt: ,,Het is voor agenten erg frustrerend. Sinds de Raad van State heeft besloten dat verkeersboetes meteen afrekenen discriminerend is ten opzichte van Nederlandse chauffeurs, mag dat niet meer. Dus denken agenten ook: waarom al die moeite doen voor een boete die toch nooit betaald wordt? En die chauffeurs weten dat: ik hoef toch niet te betalen.’’

Of het gedrag van Oost-Europese chauffeurs ook betekent dat ze vaak bij ongelukken betrokken zijn, is de vraag. De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) deed al eerder onderzoek naar de rijvaardigheid van ‘MOE-landers’: chauffeurs uit Midden- en Oost-Europa. De conclusie was dat ‘niet is na te gaan of het ongevalsrisico per gereden kilometer bij MOE-landers hoger is dan bij Nederlanders’. ,,Omdat het aantal gereden kilometers door Oostblokchauffeurs niet bekend is’’, zegt Patrick Rugebrecht van de SWOV.

Politiek correct
De Waardt doet dat af als ‘politiek correct onderzoek’. De praktijk wijst volgens hem anders uit. En een paar cijfers zijn er wel. Zoals over chauffeurs die de wet hebben overtreden en daarvoor zijn veroordeeld, bijvoorbeeld vanwege rijden onder invloed. Volgens het CBS werden vorig jaar 1.580 van de 41.120 verkeersmisdrijven gepleegd door Polen. Daarmee zijn zij na Nederlanders veruit de grootste groep.

Oud-verkeersofficier Koos Spee pleit al jaren voor méér onderzoek naar de betrokkenheid van Oostblokchauffeurs bij crashes. Zaterdag zei hij dat opnieuw, naar aanleiding van een dodelijk ongeval in Braamt, Oost-Nederland, veroorzaakt door een 32-jarige Pool.

Diezelfde avond gebeurde het drama op de A67. ,,Het excuus van de SWOV dat ze niet weten hoeveel kilometers Polen rijden, vind ik vreemd’’, zegt Spee. ,,Dat gebruiken we ook niet als we willen weten hoe vaak 70-plussers bij ongelukken betrokken zijn. Als we nou eerst eens bij elk ongeluk de nationaliteit registreren, weten we al snel meer.’’

Zelfs Poolse rij-instructeur Sylwia is op haar hoede met landgenoten in de buurt

Jeroen Schmale

Ze rijden te hard, zijn ‘ons’ verkeer niet gewend en rijden soms zelf zonder rijbewijs rond. De Poolse rij-instructeur Sylwia, werkzaam in Schiedam, let extra goed op met Poolse landgenoten in buurt.

Eerlijk? Als Sylwia Pudlarz uit Schiedam met de auto naar Polen rijdt – het land waar ze 37 jaar geleden werd geboren – spreekt ze zichzelf bij het naderen van de Duits-Poolse grens toe. ,,Opletten nu, we zijn bijna in Polen.’’

Pudlarz wil maar zeggen: ook zij is op haar qui-vive tussen de autorijdende Polen. Misschien juist zij wel, met de extra oplettende blik die ze als rij-instructeur toch al heeft in het verkeer.

In haar lesauto verwelkomt ze de ene na de andere Pool die in Nederland verblijft, omdat ze met haar hun eigen taal kunnen spreken. ,,Vaak zeggen ze dat ze in Polen al autorijles gehad hebben en dat ze bijna aan hun examen toe zijn. Maar dat is dan naar Nederlandse maatstaven helemaal niet zo. Ze komen verkeersinzicht te kort en technische vaardigheden achter het stuur. Dan denk ik: joh, het gaat nog maanden duren voordat je kunt afrijden.’’

De Poolse verkeerscultuur is volgens Pudlarz volkomen anders dan de Nederlandse. ,,Voor een deel ligt het aan verkeerssituaties; in Polen zijn eigenlijk geen fietsstroken op de weg en is het op de meeste plekken ook veel minder druk. Snelwegen zijn er niet in het hele land, daarom vinden sommige Polen het eng om bijvoorbeeld in te voegen als ze in Nederland of Duitsland wel op de snelweg komen. Maar dat zijn niet de enige verschillen. Er rijdt gewoon een flink aantal Polen rond zonder rijbewijs. Er wordt ook bijna nooit naar gevraagd. Ook niet bij alcoholcontroles, die echt wel gehouden worden. En daarbij rijden veel Polen gewoon veel te hard. In Polen, maar ook hier. Soms ben ik ook echt op mijn hoede als ik hier in Nederland een auto met een Pools kenteken zie naderen. Dan halen ze wel heel agressief en veel te hard in.’’

Het zou volgens de rij-instructeur al heel veel schelen als de boetes op verkeersovertredingen in Polen net zo hoog worden als in Nederland. ,,Hier merk je dat het mensen afschrikt, de hoogte van die bedragen. In Polen helemaal niet.’’

Op haar veertiende kwam Pudlarz vanuit Polen naar Nederland. In haar vaderland was het verkeersonderwijs beperkt. ,,Dat ging vooral om hoe je veilig over kunt steken. Andere zaken leerden we eigenlijk niet.’’

terug naar Nieuws-Flits