Redactie uitgelicht | VERN Magazine Maart 2020

Ik rijd MONO
ik bel je later terug!

Hoe overtuig je werkgevers van het nut en de noodzaak van MONO-rijden? Die vraag werd besproken tijdens een
24-uurs co-creatiesessie in februari. Minister Van Nieuwenhuizen sprak met vertegenwoordigers van bedrijven en kennisinstellingen, waaronder VERN. Als een van de MONO-partners richt VERN zich vooral op het MKB en ondernemersorganisaties als VNO-NCW. “Met de 1,1 miljoen ZZP’ers die Nederland telt, zijn zij de grootste werkgevers”, aldus VERN-voorzitter Klaas de Waardt.

De doelstelling van de overheid: 100% MONO in 2027. Uitgangspunt hierbij is om in 2030 geen enkel verkeersslachtoffer meer te hebben. “Elk verkeersslachtoffer is er immers één te veel”, zegt MONO-projectleider Dirk-Jan de Bruijn.

Aan de ene kant zijn er steeds meer ontwikkelingen die het verkeer veiliger maken. Denk aan technologische ontwikkelingen en slimme voertuigsystemen. Ook werkt de overheid continu aan passende wet- en regelgeving en aan de kwaliteit van onze infrastructuur. Aan de andere kant speelt het gedrag van verkeersdeelnemers een cruciale rol voor de verkeersveiligheid. Afleiding, vermoeidheid, geen voorrang verlenen – dit soort gedragingen zijn moeilijk te beïnvloeden en niet makkelijk in wet­geving te vatten.

Bewustwording
Om bovenstaand doel te realiseren bundelen overheid, werkgevers en brancheorganisaties nu hun krachten. Samen willen ze ervoor te zorgen dat bedrijven, verzekeraars, leasemaatschappijen en andere partijen de urgentie voelen om aan te sluiten bij de MONO-beweging. Daarbij wordt vooral ingezet op bewustwording. Een op de tien werkgevers vindt het een normale zaak dat hun werknemers berichten lezen en terugschrijven tijdens het rijden, zo blijkt uit onderzoek van onder meer Veilig Verkeer Nederland (VVN). Ruim een op de drie werkgevers heeft geen regels voor de medewerkers over het smartphonegebruik in de auto.

Werkgevers hebben volgens De Bruin een directe invloed op het gedrag van werknemers in het verkeer. De 24-uurssessie was erop gericht om te kijken hoe men werkgevers kan laten aansluiten bij de MONO-community. Niet alleen door organisaties bewust te maken van hun verantwoordelijkheid richting de werknemer, maar ook hoe MONO kan worden geïntegreerd in de bedrijfsstrategie en kan bijdragen aan het succes van de organisatie.

Een op de tien werkgevers vindt het een normale zaak dat hun werknemers berichten lezen en terugschrijven tijdens het rijden

Verkeersongevallen leveren niet alleen veel persoonlijk leed op, ook de maatschappelijke kosten van verkeersonveiligheid zijn enorm. De Bruin: “Voor de overheid, maar ook voor bedrijven, verzekeraars en andere maatschappelijke partijen. Denk alleen al aan personeelsuitval en productieverlies, maar ook de materiële kosten kunnen hoog zijn.” Met andere woorden: veilig verkeer is goed voor de BV Nederland.

Niet altijd bereikbaar
Elke ZZP’er kent het: de opdrachtgever belt en verwacht dat je direct opneemt of op zijn minst direct terugbelt. Je voelt je verplicht om het telefoontje meteen te beantwoorden. Stel je voor dat je een klus misloopt of de klant ontevreden is. Volgens De Waardt is het aan opdrachtgevers en werkgevers om hierin hun verantwoordelijkheid te nemen: “Als je verwacht dat iemand altijd bereikbaar is, kun je hem of haar onbedoeld in gevaar brengen. Wij willen dat werkgevers en opdrachtgevers zich daarvan bewust worden en daarnaar gaan handelen.”

MONO is niet het compleet verbannen van de telefoon uit de auto, maar het beschermen tegen de verleiding van binnen­komende berichten

MONO is dus niet het compleet verbannen van de telefoon uit de auto, zoals sommigen denken. Bij MONO hoort dat je volop gebruikmaakt van rijtaakondersteuning. Het is ook prima om bereikbaar te zijn voor spoedgevallen. MONO moet zorgen dat werkgevers of opdrachtgevers hun werknemer of opdrachtnemer met rust laten en geen antwoord verwachten als ze weten dat die aan het verkeer deelneemt. De campagne moet verkeersdeelnemers beschermen tegen de verleiding van binnenkomende berichten. Voor veel mensen is het namelijk nagenoeg onmogelijk om die te negeren. Als het je al lukt, ben je toch even afgeleid. Al is het alleen al doordat je je afvraagt of het appje belangrijk is.

Geen telefoontjes meer als je weet dat de werknemer onderweg is en niet appen als er een rit gepland staat dus. “Of zorgen dat de zakelijke handsfree-installatie ook gebruikt kan worden voor privégesprekken”, zegt De Waardt. “Als we het hebben over de chauffeur als werknemer; hij of zij is soms een week van huis. Bellen is de enige manier om contact te onderhouden met het thuisfront.
Ik sta 100% achter MONO, maar ik mis nog een oplossing voor het ‘menselijke’ aspect. In mijn ogen kan dat heel simpel zijn. Geen aparte privé- en zakelijke telefoon meer. Negentig procent van de telefoontjes die nu gepleegd
worden tijdens het rijden, en dus voor de meeste risico’s zorgen, zijn privébelletjes.”

MONO-zakelijk
Autocoureur Tim Coronel is ambassadeur voor MONO-zakelijk, onderdeel van de brede MONO-aanpak. Onderdeel van MONO-zakelijk is een convenant dat eind 2017 werd gelanceerd met als doel om werkgevers, producenten van telefoons, apps, in-car apparatuur, verzekeraars en leasemaatschappijen te stimuleren om bestuurders ongestoord aan het verkeer te laten deelnemen. Het aantal bedrijven dat meedoet aan het convenant staat momenteel op ruim vijftig. Komend jaar moet dat aantal groeien naar tenminste duizend deelnemers.

Coronel gaat het komende jaar werkgevers stimuleren om afleiding in het verkeer aan te pakken. Coronel: “Achter het stuur geldt: concentratie is alles. Niet alleen als je autocoureur bent maar net zo goed wanneer je in de auto onderweg bent van of naar werk is het letterlijk van levensbelang om je aandacht erbij te houden. Daarom werk ik graag mee aan de MONO-zakelijk aanpak. Om zo het gevaar van afleiding bij alle werkgevers in ons land op de agenda
te krijgen. Voordat ik ambassadeur werd, had ik wel van MONO gehoord maar eerlijk gezegd wist ik niet wat het precies inhield. Ik had het idee dat er niets meer mag met de smartphone in de auto. Nu ik meer weet begrijp ik dat het accent ligt op verkeerd gebruik van de smartphone.
Dát moeten we gaan voorkomen.
Ik wil werknemers vooral motiveren, schouderklopjes geven, belonen voor voorbeeldgedrag. Bijvoorbeeld met certificaten. Sociaal maatschappelijk doel voor mij is de negatieve trend weghalen. Bij werkgevers is de bewust­wording belangrijk. Geef hen handvatten hoe er beter mee om te gaan. Meer en vooral duidelijkere voorlichting, een toolbox bijvoorbeeld. Vanuit mijn kant denk ik vooral aan aansluiten bij events en bijeenkomsten. En het geven van presentaties op de werkvloer. Waarbij ik een mooie link kan leggen tussen sport en veiligheid.”

Wat is MONO?

Het onveilige gebruik van smartphones lijkt een belangrijke oorzaak van veel verkeersongevallen. Daarom is de overheid in 2018 een landelijke
campagne gestart om smartphonegebruik in het verkeer een halt toe te roepen: MONO. MONO is
ongestoord onderweg zijn, zonder afleiding van
appjes of sociale media. Zodat je je ogen op de
weg houdt en niet op je scherm.

6 x meer risico op een ongeval

In 2018 kwamen 678 mensen om in het verkeer en 21.700 personen raakten ernstig gewond. Dit is de grootste toename (bijna 11%) van verkeersdoden in dertig jaar. De maatschappelijke kosten van verkeersveiligheid overstijgen de €14 miljard – die deels voor rekening komen van werkgevers. Het risico op een ongeval verdubbelt wanneer je belt en wanneer je een bericht leest of schrijft is het risico zes keer groter.

© VERN Magazine