Redactie uitgelicht | VERN Magazine September 2019

Regels voor zelfstandige ondernemers in het wegvervoer
Wet- en regelgeving
Logistieke dienstverlening vraagt juridisch maatwerk

Steeds meer wegvervoerders presenteren zich als logistiek dienst­verlener. Logistieke dienstverlening is een breed begrip en kent vele vormen. Van eenvoudige opslag naar meer complexe warehousing tot en met geïntegreerde supply chain oplossingen. Juridisch gezien is logistieke dienstverlening geen vastomschreven begrip zoals een vervoerovereenkomst. In deze bijdrage ga ik nader in op de juridische aspecten van logistieke dienstverlening.

In de loop der jaren zijn veel vervoerders hun dienstverlening gaan uitbreiden. Naast hun primaire werkzaamheden zoals vervoer en expeditie houden steeds meer bedrijven zich tegenwoordig bezig met opslag, voorraadbeheer, orderverwerking en value added services, zoals ompakken, labelen tot en met het installeren en onderhoud van machines. Door de aanhoudende trend naar uitbesteden en flexibilisering, ondersteund door steeds geavanceerdere IT-systemen, ontwikkelen vervoerders zich tot allround logistieke dienstverleners. Helaas lopen de ontwikkelingen op juridisch gebied hierin achter.

Meer dan vervoer alleen
Zoals de naam al aangeeft doet een logistiek dienstverlener meer dan alleen maar vervoer. In tegenstelling tot het gewone vervoerrecht is er voor logistieke diensten niet een helder juridisch raamwerk. Een logistiek contract is meestal opgebouwd uit meerdere overeenkomsten zoals de overeenkomst van bewaarneming en van opdracht en/of aanneming

van werk, vaak aangevuld met elementen uit een expeditie en/of vervoerovereenkomst. Het lastige is dat ieder van deze overeenkomsten haar eigen regels kent die niet op elkaar aansluiten.

Zo gaat een vervoerder een resultaatsverbintenis aan, terwijl een expediteur slechts een inspanningsverplichting heeft. Ook de regeling ten aanzien van de aansprakelijkheid is verschillend. Zoals bekend is de vervoerder uitsluitend aansprakelijk voor verlies of schade van de goederen tijdens het vervoer en is zijn aansprakelijkheid in beginsel gemaximeerd tot een vergoeding op basis van het vervoerd gewicht. Bij opslag bijvoorbeeld is er geen sprake van een wettelijke aansprakelijkheid. Een logistiek dienstverlener die zich bezighoudt met opslag is dus in beginsel onbeperkt aansprakelijk voor schade of verlies aan de door hem te behandelen goederen.

Juridisch maatwerk
Bij het uitbesteden van logistieke activiteiten gaan opdrachtgever en logistiek dienstverlener voor langere tijd een samenwerking aan waarbij vaak aanzienlijke investeringen worden gedaan in gebouwen, equipment, ICT en personeel. Zo is bijvoorbeeld essentieel welke diensten worden geleverd met de daarbij behorende afspraken. Een goed contract begint dan ook met een uitgebreide beschrijving van de activiteiten en het vastleggen van specifieke prestatieafspraken. Wie is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het laden en lossen en onder welke voorwaarden vindt de opslag plaats.

Eén overkoepelende aansprakelijkheidsregeling
In al deze gevallen gaat het om een verdeling van risico’s tussen opdrachtgever en logistiek dienstverlener. Alle door de logistiek dienstverlener uit te voeren werkzaamheden dienen dus vooraf te worden beschreven met de daarbij behorende verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid voor het geval er zaken misgaan. Hoewel het mogelijk is om de

aansprakelijkheid per activiteit op te knippen, stuit dit vaak op praktische bezwaren, omdat het vaak achteraf moeilijk is vast te stellen waar en wanneer er schade is ontstaan aan de goederen. Praktischer is het dan ook één overkoepelende aansprakelijkheidsregeling overeen te komen. Een dergelijke regeling bevat niet alleen afspraken op individuele schades of verlies van zendingen, maar stelt ook een maximum aan de overall aansprakelijkheid, bijvoorbeeld in het geval van waterschade of brand. Daarnaast is het belangrijk om ook een regeling te treffen voor niet materiële schades, zoals bijvoorbeeld voorraadverschillen, vertragingsschade of douaneclaims. Alle andere schade, zoals gevolgschade moeten zoveel worden uitgesloten omdat deze anders onbeheersbaar zijn.

Andere belangrijke onderwerpen zijn uiteraard de contractduur en contractverlenging, mogelijke ontbindingsgronden en opzegtermijnen. Ook de operationele aspecten zoals het vaststellen van service-levels en key-performance indicatoren, volumeregelingen, prijsindexeringen en bonus-malusregelingen vragen om waterdichte clausules. Gebruikelijk is dat deze onderwerpen worden uitgewerkt in bijlagen bij het contract en van jaar tot jaar besproken en bijgesteld worden.

Juridisch maatwerk
Net als bij het opstellen van huwelijkse voorwaarden is het belangrijk om vooraf afspraken te maken over wat er moet gebeuren als partijen uit elkaar gaan. Ook wanneer een van de partijen wordt overgenomen is het van belang om hierover vooraf afspraken te maken.

Het maken van goede schriftelijke afspraken is daarom zowel voor opdrachtgevers als voor de logistieke dienstverlener een must voor de beheersing van risico’s. Het onderhandelen over een contract voor logistieke diensten is dan ook een tijdrovend proces waarin veel aspecten moeten worden geregeld om tot een evenwichtige geheel van rechten en verplichtingen te komen. Kortom een logistiek contract vraagt om juridisch maatwerk.

© VERN Magazine